પ્રકરણ ૨

બહુપદીઓ

પેજ ૮ / ૧૨

મધ્યમ પદના ભાગ અને સંબંધ

p(x) = 2x² − 8x + 6 ને મધ્યમ પદના ભાગ પાડીને અવયવ પાડીએ:

2x² − 8x + 6 = 2x² − 6x − 2x + 6 = 2x(x − 3) − 2(x − 3) = (2x − 2)(x − 3) = 2(x − 1)(x − 3)

શૂન્યો: x = 1 અને x = 3.

શૂન્યોનો સરવાળો = 1 + 3 = 4 = −(−8)/2 = −(x નો સહગુણક)/(x² નો સહગુણક)
શૂન્યોનો ગુણાકાર = 1 × 3 = 3 = 6/2 = (અચળ પદ)/(x² નો સહગુણક)
1

"મધ્યમ પદના ભાગ પાડો" સાધન

2

સરવાળો-ગુણાકાર ચકાસનાર

3

તારવણી એનિમેશન

જો α, β એ ax² + bx + c નાં શૂન્યો હોય, તો સહગુણકો સરખાવી સંબંધ મેળવીએ:

ax² + bx + c = k(x − α)(x − β)
= k[x² − (α + β)x + αβ]
= kx² − k(α + β)x + kαβ
સહગુણકો સરખાવતાં: a = k,   b = −k(α + β),   c = kαβ
⟹ α + β = −b/a,   αβ = c/a
4

પ્રેક્ટિસ — અંદાજ પછી ચકાસો

દ્વિઘાત:   — શૂન્યો શોધ્યા પહેલાં સરવાળો અને ગુણાકારનો અંદાજ લખો.

96646 08792